WTM (Warszawski Transport Miejski)
Projekt nowego systemu identyfikacji wizualnej komunikacji miejskiej w Warszawie 
Tomasz Woźniak

WTM (Warszawski Transport Miejski) to projekt nowego systemu identyfikacji wizualnej komunikacji miejskiej w Warszawie. Warszawa to skomplikowana struktura miejska. Posiada 18 dzielnic, do czego dodajemy kilkadziesiąt mniejszych i większych podwarszawskich miejscowości co daje nam razem dużą aglomerację. Cała ta struktura połączona jest nitkami transportu miejskiego oraz pozamiejskiego (linie lotnicze, połączenia kolejowe i autokarowe).
 
Obecnie Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie obejmuje 4 rodzaje środków komunikacji działających niezależnie od siebie: autobusy, tramwaje, metro oraz szybką kolej miejską. Mimo pewnych cech wspólnych każda z tych jednostek posiada odrębną identyfikację wizualną z własnym logo i indywidualnymi oznaczeniami.
 
Działający dzisiaj system komunikacyjny powstał w latach 70-tych i był wówczas bardzo dobrze sprawdzającym się projektem. Jednak z upływem lat ciągle go rozbudowywano, ulepszano i poprawiano co doprowadziło do tego, że dziś jest zupełnie nieuporządkowany i co z tego wynika - nieestetyczny. Na mieście obserwujemy różne projekty przystanków i ich oznakowania a także różnie pomalowane pojazdy. Brakuje jednolitego oznaczenia poszczególnych środków transportu a także spójności na różnego rodzaju planach komunikacyjnych. Oparcie schematów na topograficznej mapie miast i siatce ich ulic, co obserwujemy także przy zagranicznych dużych aglomeracjach, okazuje się nieefektywne i jest nieczytelne w odbiorze przez zwykłego użytkownika.

Opierając się na analizie obecnej sytuacji komunikacyjnej, WTM ma następujące cele:

• unifikację systemu informacji o komunikacji
• integrację środków komunikacji miejskiej
• połączenie komunikacji miejskiej z pozamiejską i indywidualną
• uproszczenie poruszania się po mieście
• łatwą rozpoznawalność systemu w mieście

WTM dzieli stolicę z 18 dzielnicami i podwarszawskimi miejscowościami na 3 główne strefy, odzwierciedlające zagęszczenie się tkanki miejskiej. Każda strefa posiada inny kolor: czerwony – strefa centrum, pomarańczowy – strefa miejska, żółty – strefa podmiejska. Dodatkową 4 strefą jest Wisła, oznaczona kolorem niebieskim, będąca jednocześnie osią tej schematycznej Warszawy. 3 główne strefy dzielą się na podstrefy, które zawierają w sobie po kilka dzielnic bądź miejscowości. Ten prosty podział bardzo ułatwia orientowanie się w organizmie miejskim, szybko określamy nasze położenie w stosunku do Wisły, a także w stosunku do innych stref, podstref i dzielnic.
 
Poza oznaczeniem kolorystycznym główne strefy posiadają również oznaczenie literowe: C-centrum, M-obszar miejski, P-obszar podmiejski. Podstrefy mają oznaczenie cyfrowe. Mamy więc 8 stref miejskich, 8 podmiejskich oraz jedną strefę centrum. Wszystko to przedstawione jest na planie kwadratu tak więc odnalezienie konkretnej dzielnicy bądź też miejscowości nie stanowi trudności (np. Wola - M6). Dzięki literowemu oznaczeniu schematu miasta możliwe było zrezygnowanie z takich oznaczeń dla środków transportu. W zamian za to stworzono nowe, zunifikowane piktogramy dla autobusów, tramwajów, metra i tramwajów wodnych jak i oznaczenia dla komunikacji pozamiejskiej i indywidualnej (dworce PKS i PKP, lotniska, system Park&Ride).
Nowy system to również nowe przystanki. Zaprojektowane w kilku wersjach, składających się z różnych elementów w zależności od ich położenia i ilości linii komunikacyjnych przez nie przechodzących (3 rodzaje wiat, 2 słupki, 2 tablice informacyjne). Przystanki utrzymane są w kolorze strefy, w której się znajdują. Wysokie słupki przystankowe, o dużej powierzchni jednolitego koloru wyraźnie wybijają się z otoczenia i są dzięki temu szybko zauważane w krajobrazie miejskim. Na przystankach znajdziemy również rozkłady jazdy i schematy komunikacyjne. Do wszystkich tych elementów zaaplikowana jest kolorystyka systemu z oznaczeniem poszczególnych stref.
 
Ostatnim elementem systemu są pojazdy. Pomalowane jednolitym żółtym kolorem z dodanym białym akcentem wyróżniają się na ulicy i są dzięki temu łatwo rozpoznawalne. Wszystkie oznaczenia informacyjne umieszczone zostały od strony użytkownika, czyli od strony chodnika. Przewidziane miejsce na reklamę znajduje się z boku pojazdu, od strony ulicy pozostawiając przód i tył na oznaczenia systemu WTM. Także na tablicach ze schematem trasy linii umieszczonych na pojazdach pojawiły się duże oznaczenia stref (kolor i nazwa) przez które przejeżdża pojazd.
 
WTM jest systemem otwartym, dlatego w przyszłości może być dalej łatwo rozbudowywany bez zasadniczej zmiany rdzenia.